ZWIŃ/ROZWIŃ
BANER

WITAMY NA STRONIE NASZEJ BIBLIOTEKI.

 

 

Biblioteki w Bielsku Podlaskim...

              ...w okresie międzywojennym  

Biblioteki Publiczne w Bielsku Podlaskim w okresie międzywojennym
Wojenna pożoga 1939-1941
Powojenne losy bielskiej biblioteki
Księgozbiór i czytelnictwo
Zakończenie
Bibliografia i Załączniki


      Okres dwudziestolecia międzywojennego nie sprzyjał zakładaniu w kraju powszechnych bibliotek publicznych. W 1919 r. po odzyskaniu niepodległości miasto Bielsk Podlaski z ośrodka rosyjskiej administracji cywilnej i wojskowej stało się miastem polskiej administracji miejskiej i powiatowej. Zanim zostało wyzwolone, mieszkańcy przeżyli głód, panikę i wygnanie. Wycofująca się przed Niemcami w 1915 r. armia carska zmusiła około 50% mieszkańców Bielska do emigracji w głąb Rosji. Pozostali nadal tworzyli mozaikę pod względem narodowościowym i wyznaniowym. W 1921 r. miasto liczyło 4759 mieszkańców, z tego 50,2% stanowili wyznawcy religii mojżeszowej, 28% katolicy, 21,3% prawosławni, 0,5% ewangelicy. Powyższe proporcje miały znaczący wpływ na późniejsze układy we władzach miejskich i powiatowych. Wskutek wynarodowienia powiat bielski był zaniedbany kulturowo. Istniało 62% analfabetów, z tego w mieście około 27%. Byli to w większości ludzie o niskim stopniu świadomości narodowej, słabo znający język polski. 
      W pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości organizowano w mieście samorząd powiatowy i miejski: urzędy, policję, szpital, sąd grodzki itd. oraz szkoły powszechne. Działaniom tym towarzyszyły inicjatywy organizacji religijno-społecznych, których głównym celem była odbudowa kultury i nauki polskiej, w szczególności organizacja szkół, walka z analfabetyzmem i propagowanie czytelnictwa. 
      Największą rolę w odbudowie oświaty i kultury w Bielsku Podlaskim odegrała POLSKA MACIERZ SZKOLNA, skupiająca ludzi wykształconych i gorących patriotów: duchowieństwo i okolicznych obywateli ziemskich.
Z inicjatywy tej organizacji w 1919 r. powstało Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki, które w krótkim czasie stało się prężnie działającą placówką oświatową, znaną z patriotycznego wychowania oraz wybitnych osiągnięć artystycznych, sportowych i wydawniczych swoich uczniów, zaspokajającą głód polskiej kultury w mieście i całym regionie. W tym samym czasie powstała pierwsza w mieście szkoła powszechna i liczne placówki kultury. 
Działania zainicjowane przez PMS były wspierane przez organizacje i stowarzyszenia społeczne, m. in. Koło Polek, Związek Strzelecki, Związek Harcerstwa Polskiego, Stowarzyszenie Młodych Polaków, Związek Byłych Ochotników Armii Polskiej, Sodalicję Mariańską. 
Podobnie, jak w wielu miastach województwa białostockiego zamieszkanych przez ludność zróżnicowaną pod względem etnicznym, również w Bielsku Podlaskim w tym czasie toczyła się walka o wpływy w zarządach miejskich i powiatowych. Jej rezultat miał wpływ na kierunek rozwoju kultury i oświaty w mieście w kolejnych latach. 
Mniejszości narodowe, zwłaszcza Żydzi, były niechętne integracji kulturalnej ze społeczeństwem polskim i dążyły do zachowania własnej odrębności kulturowej. W gminie żydowskiej funkcjonowały również prywatne szkoły żydowskie: „Tarbut”, szkoła religijna „Talmud-Tora” oraz istniało Zjednoczenie Szkół Żydowskich. Zakładano też w powiecie kolejne szkoły żydowskie z polskim językiem wykładowym. 
Powstawaniu szkół powszechnych towarzyszyło zakładanie bibliotek szkolnych zapoczątkowanych przez Polską Macierz Szkolną. Funkcję głównego bibliotekarza zarządu PMS pełnił ksiądz Pietkiewicz. PMS w swoich kołach zajmowało się tworzeniem bibliotek i czytelni, sprowadzaniem podręczników, prasy i materiałów piśmiennych. 

 

strona 1 z 2 1 2 »

Fundacja Orange

Biblioteka bierze udział w programie "Akademia Orange dla bibliotek"...

czytaj wiecej

Uwolnij Książkę

Biblioteka bierze udział w programie "UWOLNIJ KSIĄŻKĘ"...czytaj wiecej

BIP

Biuletyn Informacji Publicznej (BIP) został stworzony w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej w postaci elektronicznej... czytaj wiecej